บทความ

Rapid Shutdown คืออะไร ทำไมต้องมีในโซล่าเซลล์

หลังจาก พ.พ. ประกาศบังคับใช้ระบบ Rapid Shutdown ตามมาตรฐาน วสท. 022013-22 ใครจะติดตั้งโซล่ารูฟท็อปขนาดใหญ่ต้องติดตั้งระบบนี้ด้วย

หลังจากที่ทาง พ.พ. ได้ประกาศบังคับใช้ "ระบบ Rapid Shutdown" ตามมาตรฐาน วสท. 022013-22 เมื่อวันที่ 1 ก.ค. 2566 ที่ผ่านมา ทำให้ตอนนี้หากใครจะติดตั้งโซล่ารูฟท็อปขนาดมากกว่า 200 kWp. ต้องติดตั้งระบบ Rapid Shutdown ด้วย ทั้งนี้เพื่อให้โครงการโซล่ารูฟท็อปขนาดใหญ่ในไทย มีมาตรฐานความปลอดภัยเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉินขึ้น จริงๆ แล้ว ระบบ Rapid Shutdown เป็นระบบมาตรฐานที่ใช้กันเป็นสากล โดยมีที่มาจากประเทศสหรัฐอเมริกาที่ใช้ชื่อว่า มาตรฐาน National Electrical Code (NEC) 2017

ทำไมต้องติดตั้ง Rapid Shutdown

1. สร้างความปลอดภัยให้แก่นักผจญเพลิง เมื่อเกิดเพลิงไหม้

การเกิดเพลิงไหม้แผงโซล่าเซลล์อันตรายมาก เพราะแม้ว่าเราจะทำการตัดวงจรไฟฟ้าทั้งหมด แต่แรงดันไฟฟ้ากระแสตรง DC ของแผงโซล่าเซลล์จะยังคงทำงานอยู่ ซึ่งในกรณีที่เป็นระบบโซล่าเซลล์แบบสตริงอินเวอร์เตอร์ที่ต่ออนุกรมเดียวกัน แรงดันไฟฟ้าที่เพิ่มขึ้นจากความร้อนของเพลิงไหม้ที่มีมากกว่า 600 โวลต์ ก็จะลามไปสู่แผงโซล่าเซลล์ทุกแผงในอนุกรมเดียวกันทั้งหมด

2. สร้างความปลอดภัยให้แก่ทีมซ่อมบำรุง

ในกรณีที่มีช่างเข้าไปทำความสะอาด หรือตรวจสอบแผงโซล่าเซลล์แม้จะปิดระบบกระแสไฟฟ้าแล้วก็ตาม แต่ก็มีความเสี่ยงที่จะเกิดไฟฟ้าช็อตซึ่งเป็นอันตรายต่อช่างเช่นเดียวกัน

คุณลักษณะ Rapid Shutdown

1. วงจรโซลาร์เซลล์ที่อยู่นอกขอบเขต เมื่อมีการเปิดการทำงาน rapid shutdown จะต้องสามารถลดแรงดันไฟฟ้า DC ลงเหลือไม่เกิน 30 โวลต์ภายใน 30 วินาที

2. สำหรับวงจรโซลาร์เซลล์ที่อยู่ภายในขอบเขต จะต้องสามารถลดแรงดันไฟฟ้า DC ลงเหลือไม่เกิน 80 โวลต์ภายใน 30 วินาที

มาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้าสำหรับประเทศไทย

สภาวิศวกรได้ออกมาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้าสำหรับประเทศไทย: ระบบการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ที่ติดตั้งบนหลังคา พ.ศ. 2559 ฉบับปรับปรุงครั้งที่ 1 กำหนดไว้ในหัวข้อ 4.3.13 ดังนี้ – ใช้สำหรับระบบผลิตไฟฟ้าจากโซล่าเซลล์ที่มีเคเบิลภายในอาคารยาวมากกว่า 1.5 เมตร หรือเคเบิลของโซล่าเซลล์ยาวมากกว่า 3 เมตร – เมื่ออุปกรณ์หยุดทำงานฉุกเฉินเริ่มทำงาน สายเคเบิลจะต้องมีแรงดันไม่เกิน 30 โวลต์ และ 240 โวลต์-แอมแปร์ ภายในเวลา 10 วินาที – ควรติดตั้งสวิตช์เริ่มการทำงานระบบหยุดทำงานฉุกเฉินในตำแหน่งที่นักดับเพลิงสามารถเข้าถึงได้ง่าย เช่น ผนังใกล้ทางเข้าอาคาร